Brugzorghuis Mira: ononderbroken zorg tussen ziekenhuis en thuis

08 februari 2018

De ligdagen moeten verkorten, mensen willen zelf sneller naar huis. Maar praktisch is dat niet altijd mogelijk: er is te weinig toezicht thuis, de patiënt is zelf nog onvoldoende aangesterkt om het thuis alleen te redden. De meeste ziekenhuizen verwijzen door naar een hersteloord, AZ Nikolaas in Sint-Niklaas heeft zijn eigen brugzorghuis op poten gezet. “Geen viersterrenhotel, wel een zorgoplossing die er is gekomen vanuit onze eigen bezorgdheid voor onze patiënten”, stelt algemeen directeur Stefan Van den Brouck.

Ooit telde AZ Nikolaas zes campussen. Fusies en samenwerkingsverbanden hebben het ziekenhuislandschap in het Waasland hertekend. “Maar als ziekenhuizen fuseren, diensten overgebracht worden en de organisatie van een ziekenhuis hertekend wordt, krijg je perifere antennes waar een andere bestemming voor moet worden gezocht. Zo ook met de campus Hamme”, vertelt Philip Nieberding, medisch directeur van het ziekenhuis. Toen de vraag zich stelde, was er al sprake van een zorghotel in het Waasland. Vrij snel werd toen besloten om een verdieping van het vrijstaande gebouw van de campus Hamme om te vormen tot een brugzorghuis. Mira – zo werd het huis genoemd – bestaat in eerste instantie uit 20 plaatsen en bezet één verdieping van het gebouw. De rest van het gebouw staat overigens niet leeg. De polikliniek is nog altijd op de gelijkvloerse verdieping gehuisvest en op een andere verdieping is er een afdeling van Blijdorp, een voorziening voor mindervaliden.”

Het ziekenhuis koos heel duidelijk om niet te spreken van een ‘zorghotel’, maar wel over een ‘brugzorghuis’. “De opvang die wij er bieden moet de brug vormen tussen ziekenhuis en thuis. Wij zijn geen viersterrenhotel, wel een zorgoplossing. Vooraleer iemand een beroep kan doen op het brugzorghotel, moet de coördinator van het brugzorghuis daar zijn fiat aan geven en moet er vanuit het ziekenhuis een duidelijke zorgplanning zijn opgesteld. Wij willen een goede filtering waarbij patiënten die klinisch eigenlijk ontslagklaar zijn maar door omstandigheden niet naar huis kunnen, een tijdelijke opvang vinden. Die omstandigheden kunnen leefomstandigheden zijn die tijdelijk van aard zijn door de aandoening – iemand die alleen woont en revalideert van een heupoperatie bijvoorbeeld – maar het kan ook een oplossing zijn voor mensen die tijdelijk ergens terecht moeten kunnen vooraleer een plaats in een residentiële opvang geregeld geraakt. Zo streven we naar een maximale verblijfsduur van twee tot drie weken. We zijn eigenlijk erg beducht voor ‘woppers‘, mensen voor wie geen opvang gevonden wordt en die daardoor riskeren om zeer lang een plaats in te nemen. Wel willen we zeer duidelijk de boodschap geven aan mantelzorgers dat, als die mantelzorger de zorg even wil overdragen of een korte time-out wil, de patiënt hier welkom is.”

Wit-Gele Kruis

Dat het ziekenhuis dit brugzorghuis niet heeft uitbesteed, heeft een duidelijke reden. “Wij wilden het beheer en de uitbating ervan in eigen handen houden”, zegt Stefaan Van den Brouck. “Het is veel gemakkelijker om zo aan kwaliteitsbewaking te doen.” Net om diezelfde reden is het ziekenhuis ook een partnership aangegaan met het Wit-Gele Kruis. “Wij zorgen voor de logistiek en de zorgkundigen in Mira”, verduidelijkt Stefan Van den Brouck. “Het Wit-Gele Kruis zorgt voor de verpleegkundige verzorging in Mira. Dat heeft, naast heel wat logistieke voordelen, ook het voordeel dat het ontslag van de patiënt uit het ziekenhuis en de opvang in Mira en – later – de doorstroming naar thuis of een residentiële instelling verpleegkundig zeer vlot verlopen. In het brugzorghuis kunnen de patiënten ervoor kiezen om hun eigen huisarts te laten komen en als dat niet kan of de patiënt wil het niet, dan zijn er afspraken met de huisartsen van Hamme dat zij die patiënten onder hun hoede nemen.”

Een andere reden om het beheer van het brugzorghuis niet uit handen te geven, is financieel. “Als we een kostendekkend tarief zouden aanrekenen, dan zouden de patiënten 125euro moeten betalen. Dat is te veel, zelfs met de bijdrage die de mutualiteiten leveren. Wij rekenen daarom 60euro aan voor een tweepersoonskamer en 70euro voor een eenpersoonskamer. De hospitalisatieverzekering komt op dit moment nog altijd niet tussen.” De directie van AZ Nikolaas vindt trouwens dat er bij de financiering van dit soort patiëntenopvang grote gaten zitten. “Wij zijn een acuut ziekenhuis. Waar vroeger – vooral – oudere patiënten eigenlijk langer in het ziekenhuis verbleven dan hun fysieke toestand eigenlijk nodig had, zien we dat door de inkrimping van de ligdagen mensen zo snel naar huis moeten dat er onvoldoende tijd is om voor een degelijke thuisopvang te zorgen, of voor een andere oplossing. Wij hebben om financiering voor Mira gevraagd, maar we worden van het kastje naar de muur gestuurd. Terwijl het duidelijk is dat er een maatschappelijke nood is aan dit soort initiatieven die bovendien nog merkelijk goedkoper zijn dan een ziekenhuisverblijf. Een zeer beperkte reconversie van BFM-middelen zou volstaan om dit soort herstelverblijven financieel leefbaar te krijgen.”

Désirée De Poot