“Ziekenhuizen mogen niet op een eiland blijven zitten”

19 april 2018

Als we lief zijn, spreken we over ‘nieuwe uitdagingen’. Maar het is een feit dat het ziekenhuislandschap het laatste jaar in een sneltempo verandert. ING heeft, net als in 2017, besloten om mee te werken aan een collectieve denkoefening rond dit onderwerp, samen met verschillende ‘Key Opinion Leaders’, elk expert in hun domein. Hetgeen resulteerde, via het concept ‘health prospectING’, in een nieuwe studie van Antares Consulting. Eduard Portella van Antares verduidelijkt een aantal conclusies.

Dat het ziekenhuislandschap in België snel verandert, weten we. “Het is immers een feit dat de gezondheidszorg in alle landen rondom ons een groot aantal veranderingen doormaakt, in een snelheid die we nooit van tevoren gezien hebben”, zegt Eduard Portella. De netwerken ontwikkelen zich in alle Europese landen in een meer holistische configuratie, in tegenstelling tot België waar de ziekenhuisnetwerking zich alleen centreert rond ziekenhuizen.

De denktank is ervan overtuigd dat netwerken een goede zaak zijn omdat ze de garantie zijn voor zorgcontinuïteit. Maar er blijven op dit moment nog zeer complexe vraagstukken over die moeten opgelost worden. Daar is een goed regelgevend kader voor nodig. Er worden dan ook een rist aanbevelingen gedaan, zowel op macro- als op meso- en micro-niveau. Zo is het noodzakelijk dat ziekenhuizen, de medische en de sociale sector samen moeten gaan werken en dat ziekenhuizen niet op een eiland mogen blijven zitten. Maar is dat wel mogelijk in een land waar de diverse echelons via een verschillende bron gefinancierd worden?

Continue, geïntegreerde zorg

“Het doel van de ziekenhuisnetwerken is dat we de continuïteit van de zorg kunnen verzekeren en dat we geïntegreerde zorg kunnen aanbieden”, verduidelijkt Eduard Portella. “De politiek heeft daar ook een prioriteit van gemaakt. Als wij stellen dat de ziekenhuizen als geïsoleerde archipels werken, dan staat dat tegenover de geïsoleerde manier waarop ze het nu doen, op een eiland. Het gaat om een metafoor die ons moet toelaten om erop te wijzen dat de ziekenhuisnetwerken in België niet dezelfde logica volgen als de ziekenhuisnetwerken in de andere landen. In België worden netwerken alleen maar gevormd door ziekenhuizen. Als we geïntegreerde zorg willen aanbieden, continuïteit in zorg en als we alternatieven willen ontwikkelen voor residentiële hospitalisatie dan zijn de huidige ziekenhuisnetwerken - echte archipels - niet voldoende. Er is veel meer nodig: hersteloorden, middellange en lange verblijfplaatsen én een medisch-sociaal netwerk. En neen, het zal niet gemakkelijk zijn om dat allemaal in orde te brengen. Het feit dat er verschillende regelgevers en financieringsbronnen zijn maakt de taak er niet gemakkelijker op. Dus moeten we de mogelijkheden scheppen zodat alle objectieven op één gemeenschappelijk doel kunnen gericht worden.”

Portella staat niet negatief tegenover de ziekenhuisnetwerken zoals ze nu zijn. “Deze logoregionale ziekenhuisnetwerken zullen zeker ook positieve resultaten genereren. We krijgen een concentratie van competenties en we krijgen ziekenhuizen die veel sterker staan en in staat zullen zijn om innoverende projecten op poten te zetten. Door die concentratie van activiteiten zal de kwaliteit verhogen en krijgen we meer doorgedreven specialisaties. Door de diensten die gedeeld worden, zullen ze doeltreffender werken. En zo is er nog veel meer…”

Project groeit

De ziekenhuisnetwerking in België staat nog in zijn kinderschoenen maar het project wordt zeer snel groot. Wat verwacht Portella aan het einde van de rit? En zal dit Belgisch project onze positie tegenover de andere landen veranderen?

Eduard Portella is ervan overtuigd dat de grafieken er over enkele jaren helemaal anders zullen uitzien. “De vraag die we ons wel moeten stellen is of de weg die we in België gekozen hebben wel het meest relevante is, afgaande op de ervaringen in het buitenland. Uiteindelijk is dat ook het doel van het rapport van Health ProspectING. Dat we leren van de anderen en dat we onze ideeën verrijken dankzij de ervaring van onze buren.”

De ziekenhuishervorming is op volle gang, maar nog lang niet afgelopen. De kans dat alles rond is tegen de volgende verkiezingen is vrijwel onbestaand. Maar wat als alles in een volgende legislatuur stokt? “De hervorming van systemen in de gezondheidszorg is een werk van lange adem. We zien daar altijd heel snelle evoluties in en momenten waarin er wordt geëvalueerd, gereflecteerd en andere beslissingen worden genomen. Hier gaat het om een echt fundamenteel structurele en zeer belangrijke verandering die gewoonweg niet samengaat met de kalender van een legislatuur. En ja, dat is een van de problemen….”

Désirée De Poot

Kangoeroe? Koala?

Maternele kangoeroezorg is een alternatief voor de conventionele zorg voor zuigelingen. Deze omvat 3 hoofdpunten: huid-op-huidcontact tussen de moeder en de pasgeborene, frequente en (bijna) exclusieve borstvoeding en streven om het ziekenhuis zo vroeg mogelijk te verlaten.

‘Kangoeroe’-kamers zijn kamers voor moeder en kind in geval van zeer premature en premature baby’s.

De ‘Koala’-kamers zijn voor minder kwetsbare baby’s (35-36 weken, laag geboortegewicht, moeilijke bevalling…).

Het moeder-kind-koppel wordt omringd door het team van vroedvrouwen, neonatale verpleegsters en kinderartsen die ‘ontwikkelingszorg’ bieden. Deze heeft tot doel de stress van baby’s te verminderen, de aanwezigheid van ouders aan te moedigen, te zorgen voor een aangepaste omgeving (geluid, licht, slaap…), de taal van de baby te begrijpen…