Duurzame ontwikkeling in de gezondheidszorgsector…

13 september 2018

Begin juni vonden in het Castel de Pont-à-Lesse de traditionele studiedagen van Santhea plaats. Op het programma stond meer bepaald de duurzame ontwikkeling in de gezondheidszorg. Daarbij kwamen vanzelfsprekend ecologie en milieu ter sprake, niet als opponenten van het ziekenhuisrendement, maar in overeenstemming daarmee.

© © Belga Image

Health Care Without Harm (HCWH) is een NGO die Europese instellingen groepeert, meestal ziekenhuizen. Zijn doel? De stem van gezondheidswerkers laten horen bij Europese beleidsmakers rond verschillende ecologische problemen: de gevolgen van de klimaatverandering voor de gezondheid, eco-constructie en de ontwikkeling van een duurzaam systeem voor de levering van geneesmiddelen, voedsel. “Het doel is ook gezondheidsactoren op te leiden door ze bijvoorbeeld goede voorbeelden van duurzaam beheer te laten zien,” zegt Timothy Eden, Development Officer van de NGO.

Schokkende vaststellingen

“We weten dat op wereldschaal een kwart van de morbiditeit te maken heeft met omgevingsfactoren, zoals luchtvervuiling bijvoorbeeld - een probleem waar we hard aan werken, vooral in België”, verklaart Eden, een Engelstalige die in onze hoofdstad woont. “Luchtvervuiling gaat niet alleen over buitenlucht, maar ook over binnenlucht. Slechte luchtkwaliteit binnenshuis heeft meer nadelige gevolgen voor de gezondheid dan de buitenluchtkwaliteit.”

De ecologische voetafdruk van de zorgsector is enorm. In Engeland bijvoorbeeld vertegenwoordigt de NHS 25 procent van de koolstofemissie door de publieke sector. De oorzaken daarvan zijn talrijk: verbranding van medisch afval, slechte managementkeuzes, gebruik van giftige producten, gebruik van vervuilende technologieën, enz.

Wat kunnen we daaraan doen?

De gezondheidszorgsector kan reageren. “Er zijn veel mogelijkheden om de CO2-uitstoot van zorginstellingen te beperken. Wie doet hier inspanningen om zijn uitstoot te verminderen?”, vraagt Timothy Eden. Op een zaal met vijftig aanwezigen steken twee personen schuchter de hand op. “Dit is nochtans geen grote uitdaging. Door kleine acties kan men de situatie enorm verbeteren.”

Kleine daden, grote gevolgen

“Aandacht schenken aan kleine dingen, heeft het meest blijvende effect. Neem bijvoorbeeld de voedselverspilling. Deze is enorm en moeilijk te controleren. Patiënten zijn moeilijk tevreden te stellen, ze hebben zeer uiteenlopende pathologieën. Toch kunnen we daar iets aan doen. Door menu’s te herwerken bijvoorbeeld, zodat het eten meer smaak krijgt. Of de patiënten zelf hun gerechten laten bestellen. Hen niet lastig vallen gedurende de tijd die voorzien is voor maaltijden. Of neem gewoon een vragenlijst door met de patiënt om te weten wat hij graag eet en wat niet. Al deze kleine dingen hebben een aanzienlijk effect op de voedselverspilling.”

Nog een mooi voorbeeld uit Engeland. In 2012 zette het Bart’s Health NHS Trust’s duurzaamheidsteam de operatie TLC op. “Het team stelde verbeteringen voor om energie te besparen in het ziekenhuis”, legt Timothy Eden uit. “Uitgaande van een eenvoudige vraag: ‘Wat is belangrijk voor u?’ stelde het eenvoudige oplossingen voor: Schakel de apparatuur uit, doe de lichten uit en controleer de temperaturen (Turn off the equipment, Lights out et Control temperatures, vandaar de afkorting TLC).”

Het netwerk kon in één jaar 49.000 pond (57.445 euro) besparen door het licht uit te schakelen tijdens de daluren en door herinneringsstickers naast de schakelaars te plaatsen. Dankzij deze operatie TLC registreerde het Bart’s Health-netwerk in twee jaar tijd, een derde minder slaapproblemen en 38 procent minder verzoeken van patiënten om de kamertemperatuur te aan te passen, wat leidde tot een 1.900 ton lagere CO2-uitstoot en een besparing van 428.000 pond of 501.764euro.

Laurent Zanella